phân tích sự ngất ngưỡng trong bài ca ngất ngưỡng của nguyễn công trứ ( nghị luận)?

Thảo luận trong 'Mẹ & Bé' bắt đầu bởi nguoisat, 29 Tháng chín 2010.

  1. nguoisat New Member

    phân tích sự ngất ngưỡng trong bài ca ngất ngưỡng của nguyễn công trứ ( nghị luận)?


    Trong bài nên giới thiệu thêm về cuộc đời, tiểu sử của tác giả... cho dài. ^^

    “Ngất ngưởng” nghĩa là không vững, ở chỗ cheo leo dễ đổ, dễ rơi. Trong bài thơ này nên hiểu “ngất ngưởng” là một con người khác đời . Một cách sống khác đời và bất chấp mọi người. Và ngất ngưởng đã được Nguyễn Công Trứ nâng lên thành bài ca, thành điệu tâm hồn với tất cả niềm tự hào và sự say sưa hiếm thấy.
    Khổ đầu cất cao một tiếng nói, một lời tuyên ngôn của đấng nam nhi, đấng tài trai. Rất trang trọng và hào hùng: “Vũ trụ nội mạc phi phận sự” – mọi việc trong vũ trụ chẳng có việc nào không là phận sự của ta. Một cách nói phủ định để khẳng định tâm thế của một nhà nho chân chính. Mà đâu chỉ có một lần? Lúc thì ông viết: “Vũ trụ giai ngô phận sự” (Những việc trong vũ trụ là chức phận của ta – “Nợ tang bồng”); “Vũ trụ chức phận nội” (Việc trong vũ trụ là chức phận của ta – “Gánh trung hiếu”). Có cái tâm thế ấy chính vì “Ông Hy Văn tài bộ đã vào lồng”. Hy Văn là biệt hiệu của Nguyễn Công Trứ. “Tài bộ” là tài năng lớn, nhiều tài năng. Chữ “lồng” trong câu thơ có nhiều cách hiểu khác nhau. “Vào lồng là vào khuôn phép của vua chúa cái nơi chật hẹp, tù túng trái với cái tài đội trời đạp đất của ông” (Lê Trí Viễn). Có người lại giải thích: “lồng là trời đất, vũ trụ”. Nguyễn Công Trứ đã nhiều lần nói: “Đã mang tiếng ở trong trời đất”, hoặc “Chẳng công danh chi đứng giữa trần hoàn”. Cách hiểu thứ hai hợp lý hơn, vì có vào lồng vũ trụ thì mới có ý chí đua tranh, như ông nói.
    “Chí làm trai nam bắc đông tây
    Cho phỉ sức vẫy vùng trong bốn bể”
    Sau khi đã xưng danh, nhà thơ tự khẳng định tâm thế mình. “tài bộ” mình, chí nam nhi của mình mang tầm vóc vũ trụ.
    Ông Hy Văn là một người có thực tài và thực danh. Học hành thi cử, ông dám thi thố với thiên hạ: “Cái nợ cầm thư phải trả xong”. Năm 1819. Nguyễn Công Trứ đỗ Thủ khoa trường Nghệ An. Làm quan võ, giữ chức Tham tán; làm quan văn, là Tổng đốc Đông (Hải Dương và Quảng Yên). Tiếng tăm lẫy lừng “Làm nên đấng anh hùng đâu đấy tỏ” Chí anh hùng. Đứng trên đỉnh cao danh vọng bởi có văn võ toàn tài, bởi có “Gồm thao lược”, và chính lúc đó ông Hy Văn mới trở thành “tay ngất ngưởng”, một con người hơn đời và hơn thiên hạ. Câu thơ với cách ngắt nhịp (3-3-4-3-3-2), ba lần điệp lại chữ “khi” đã tạo nên một giọng điệu hào hùng, thể hiện một cốt cách phi thường, một chí khí vô cùng mạnh mẽ:
    “Khi thủ khoa/ khi Tham tán/ khi Tổng đốc Đông
    Gồm thao lược/ đã nên tay, ngất ngưởng”.
    Bốn câu tiếp theo (khổ giữa), ý thơ mở rộng, tác giả tự hào, khẳng định mình là một con người, một kẻ sĩ có tài kinh bang tế thế. Thời loạn thì xông pha trận mạc, giữ trọng trách trước ba quân: “bình Tây cờ Đại tướng”. Thời bình thì giúp nước giúp vua, làm “Phủ doãn thừa Thiên”. Đó là năm 1847, Nguyễn Công Trứ đã lên tới đỉnh cao nhất danh vọng. Ông đã từng nói: “Lúc làm Đại tướng, ta chẳng lấy thể làm vinh, lúc làm lính thủ, ta cũng chẳng lấy thế làm nhục “ Sau 30 năm làm quan, Nguyễn Công Trứ về trí sĩ ở quê nhà, năm đó, ông vừa tròn 70 tuổi (1848):
    “Đô môn giải tố chỉ niên,
    Đạc ngựa bò vàng đeo ngất ngưởng”
    Trở lại với đời thường, cụ Thượng Trứ đã hành động một cách ngược đời, hình như để giễu đời với tất cả sự ngất ngưởng. Vị đại quan thuở nào “ngựa ngựa xe xe” nay chỉ cưỡi bò vàng và cho bò đeo đạc ngựa. Cả ngwoif và bò vàng đều ngất ngưởng. Như một sự thách đố với “miệng thế”. Cho đến nay dân gian vẫn cười và truyền tụng bài thơ đề vào chiếc mo cau của ông Hy Văn thuở nào:
    “Xuống ngựa, lên xe, nọ tưởng nhàn,
    Lợm mùi giáng chức với thăng quan.
    Điền viên dạo chiếc xe bò cái,
    Sẵn tấm mo che miệng thế gian”.
  2. Mẹo: Mọi thắc mắc mua hàng bạn có thể hỏi trong ô bình luận Facebook bên dưới.

    Mỗi bình luận đồng thời sẽ up topic lên đầu (Nút up topic màu đỏ chỉ xuất hiện khi tài khoản đã chứng thực).